ศาลรัฐธรรมนูญ ตัดสิน ยุบพรรคอนาคตใหม่

เมื่อเวลา 15.00 น. วันที่ 21 กุมภาพันธ์ ที่สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ ผู้สื่อข่าวรายงานว่า องค์คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ออกนั่งบัลลังก์อ่านคำวินิจฉัยคำร้องกรณีที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง(กกต.) ยื่นคำร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยเพื่อมีคำสั่งยุบพรรคอนาคตใหม่(อนค.) ตามมาตรา 92 วรรคหนึ่ง (3) ประกอบมาตรา 72 พ.ร.ป.ว่าด้วยพรรคการเมือง 2560 กรณีพรรคอนค. กู้ยืมเงินจากนายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ หัวหน้าพรรคอนค.จำนวน 191.2 ล้านบาท

ประเด็น 1 .คำวินิจฉัยศาลรธน. เห็นว่า กกต.ในฐานะนายทะเบียนพรรคการเมือง มีอำนาจยื่นคำร้องขอให้ศาลรธน. พิจารณาการกระทำความผิดตามบทบัญญัติรธน. และ พรป.พรรคการเมือง ว่าด้วยการที่พรรคอนาคตใหม่ รับเงินกู้จำนวนกว่า 191 ล้าน มาใช้ในกิจการพรรคการเมือง ส่วนข้อโต้แย้งของผู้ถูกร้อง ว่าด้วยกระบวนการทำงานของคณะกรรมการไต่สวน กกต. ไม่อาจฟังขึ้น ด้วยรายละเอียดข้อกม. จึงให้ยกคำร้องของผู้ถูกร้องดังกล่าว

ประเด็นที่ 2.ด้วยหลักกม.ว่าด้วยการให้อิสระกับพรรคการเมือง เพื่อดำเนินกิจกรรมทางการด้วยความเป็นอิสระ ไม่ตกเป็นเครื่องมือ ในการแสวงหาผลประโยชน์ของกลุ่มทุน หรือ กลุ่มบุคคลใด ๆ ตามระบอบประชาธิปไตย จึงเป็นที่มาของ บทบัญญัติรธรน.มาตรา 66
บุคคลใดจะบริจาคเงิน ทรัพย์สิน หรือ ประโยชน์อื่นใดให้แก่พรรคการเมือง มีมูลค่าเกินสิบล้านบาทต่อพรรคการเมืองต่อปีมิได้ และในกรณีที่บุคคลนั้นเป็นนิติบุคคล การบริจาคเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดให้แก่พรรคการเมืองไม่ว่าพรรคเดียวหรือหลายพรรคเกินปีละห้าล้านบาท ต้องแจ้งให้ที่ประชุมใหญ่ ผู้ถือหุ้นทราบในการประชุมใหญ่คราวต่อไป หลังจากบริจาคแล้ว พรรคการเมืองจะรับบริจาคเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดซึ่งมีมูลค่าเกินวรรคหนึ่งมิได และ มาตรา 72
ห้ามมิให้พรรคการเมืองและผู้ดํารงตําแหน่งในพรรคการเมืองรับบริจาคเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใด โดยรู้หรือควรจะรู้ว่าได้มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือมีเหตุอันควรสงสัยว่า มีแหล่งที่มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ประกอบกับ มาตรา 77 ซึ่งกำหนดว่า
เพื่อประโยชน์ในการดำเนินการเกี่ยวกับการบริจาคเงิน ทรัพย์สิน หรือ ประโยชน์อื่นใดให้แก่พรรคการเมืองให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ ให้คณะกรรมการมีอำนาจกำหนดมาตรการและวิธีการที่จำเป็นให้พรรคการเมืองปฏิบัติเพื่อให้การรับบริจาคของพรรคการเมือง เป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมาย เปิดเผยและตรวจสอบได้ และให้มีหน้าที่ตรวจสอบความถูกต้องของการบริจาคแก่พรรคการเมือง รวมทั้งให้มีอำนาจออกคำสั่งตามที่เห็นสมควรเพื่อให้พรรคการเมืองปฏิบัติให้เป็นไปโดยถูกต้อง …เมื่อพิจารณาเจตนาข้อกม.ต่าง ๆ แล้ว ทั้งข้อนิยามว่าด้วยคำว่า เงินบริจาค และการพิจารณาพฤติการณ์ต่าง ๆ ถือว่า เงินกู้จำนวน 191.2 ล้านบาท ของนายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ หัวหน้าพรรคอนาคตใหม่ ไม่เป็นไปตามปกติวิสัย แต่เป็นข้อสัญญา ในลักษณะช่วยเหลือ เป็นกรณีพิเศษ ต่างการกู้ยืมทางการค้าทั่วไป จึงเข้าองค์ประกอบต้องห้าม หรือ มีพฤติการณ์ตามมาตรา 66 และมาตรา 72 จึงความผิดตามข้อกม.ให้ยุบพรรคอนาคตใหม่ดูน้อยลง

ประเด็นที่ 3. เมื่อเข้าองค์ประกอบความผิดยุบพรรค จึงวินิจฉัยให้เพิกถอนสิทธิ์สมัครรับเลือกตั้งของกรรมการบริพรรคอนาคตใหม่ นับตั้งแต่วันที่ปรากฎการกระทำผิด โดยกำหนดระยะเวลาดำเนินการเพิกถอนสิทธิ์ดังกล่าวเป็นเวลา 10 ปี รวมถึงห้ามไปยุ่งเกี่ยวกับการจัดตั้งพรรคการเมือง หรือกิจกรรมทางการเมืองใด ๆ ตามบทบัญญัติรธน. มาตรา 94 ว่าด้วย เมื่อศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งให้ยุบพรรคการเมืองใดแล้ว ให้นายทะเบียนประกาศคำสั่งยุบพรรคการเมืองนั้นในราชกิจจานุเบกษา และห้ามมิให้บุคคลใดใช้ชื่อ ชื่อย่อ หรือภาพเครื่องหมายของพรรคการเมืองซ้ำ หรือพ้องกับชื่อ ชื่อย่อ หรือภาพเครื่องหมายของพรรคการเมืองที่ถูกยุบนั้น

ห้ามมิให้ผู้ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งกรรมการบริหารของพรรคการเมืองที่ถูกยุบและถูกเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเพราะเหตุดังกล่าว ไปจดทะเบียนพรรคการเมืองขึ้นใหม่ หรือเป็นกรรมการบริหารพรรคการเมืองหรือมีส่วนร่วมในการจัดตั้งพรรคการเมืองขึ้นใหม่อีก ทั้งนี้ ภายในกำหนดสิบปีนับแต่วันที่พรรคการเมืองนั้นถูกยุบ

ศาลรธน.จึงมีคำวินิจฉัยดังนี้

15.09 น. ประเด็นวินิจฉัยที่ 1 ผู้ร้องมีอำนาจร้องหรือไม่ ศาลเห็นว่า พ.ร.ป.พรรคการเมือง มาตรา 92 ประกอบมาตรา 93 ให้อำนาจ กกต.ยื่นคำร้องต่อศาลได้

15.16 น. ที่ผู้ถูกร้อง (อนค.) โต้แย้งว่า อนุ กกต.เสนอ กกต.ว่าคดีไม่มีมูล กกต.ต้องสั่งยุติเรื่อง แต่เลขาธิการ กกต. (นายทะเบียน) กลับยื่นคำร้องให้ศาลยุบพรรคตาม มาตรา 72 ถือว่าผิดขั้นตอนกฎหมายนั้น ศาลเห็นว่ากฎหมายและระเบียบ กกต. เปิดช่องให้ กกต.สั่งแสวงหาข้อเท็จจริงได้ตลอดเวลาเมื่อมีหลักฐานอันควรเชื่อ ไม่ว่าจะมาจากทางใด ความเห็นของ กกต.เป็นอิสระ ไม่ขึ้นกับคณะกรรมการไต่สวน สืบสวน

15.18 น. กระบวนการดำเนินคดีอาญา กับการยื่นศาลรัฐธรรมนูญยุบพรรค เป็นอิสระจากกัน และ กกต.ยื่นคำร้องต่อศาลถูกต้องตามกฎหมายแล้ว

15.19 น. อนค.โต้แย้งว่า ศาลรัฐธรรมนูญไม่มีอำนาจตามกฎหมายในเรื่องยุบพรรค ศาลเห็นว่าข้อโต้แย้งนี้ฟังไม่ขึ้น

15.21 น. คำร้องนี้เป็นปัญหาข้อกฎหมาย เพราะข้อเท็จจริงยุติแล้ว ศาลรธน.ดำเนินการตามกระบวนพิจารณาของศาล ตั้งแต่รับคำร้องเมื่อเดือน ธ.ค. มีการนั่งประชุม 11 ครั้ง ถือว่าใช้ระยะเวลาในการพิจารณาคดีโดยละเอียดถี่ถ้วน นานพอสมควร และได้ให้ความเป็นธรรมทั้งสองฝ่าย ใช้เวลา 71 วัน ไม่ได้เร่งรัดรวบรัด

15.22 น. ประเด็นวินิจฉัยที่ 2 มีเหตุยุบพรรคตามมาตรา 92 หรือไม่ อ้างถึงมาตรา 66 เรื่องบริจาคให้พรรคการเมืองเกิน 10 ล้านบาทมิได้ พรรคการเมืองก็รับบริจาคเกิน 10 ล้านไม่ได้ อ้างถึงมาตรา 72 อ้างถึง รธน.มาตรา 45 ให้เสรีภาพในการรวมตัวกันตั้ง่พรรคการเมือง โดยการดำเนินการของพรรคมีความเป็นอิสระ ไม่ถูกครอบงำ ป้องกันไม่ให้เกิดธุรกิจการเมือง ป้องกันไม่ให้ใครใช้เงินมาครอบงำ ชี้นำพรรคการเมืองได้ จึงมีการออกกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญมารองรับ

15.26 น. บทบัญญัติ พ.ร.ป.พรรคการเมือง มาตรา 66 ป้องกันบุคคลไม่ให้อาศัยความได้เปรียบทางการเงินมาครอบงำ ชี้นำพรรคการเมือง จนทำให้พรรคการเมืองไม่เป็นอิสระ ไม่มีการตรวจสอบถ่วงดุลกันภายในอย่างแท้จริง พรรคการเมืองอาจกลายเป็นเครื่องมือของผู้มีอิทธิพล

15.30 น. พรรคการเมืองสามารถกู้เงินได้หรือไม่ ศาลเห็นว่าการดำเนินกิจกรรมของพรรคการเมืองต้องอาศัยรายได้ของพรรคการเมือง ซึ่งมาตรา 62 กำหนดไว้ หากพรรคการเมืองนำเงินมาจากส่วนอื่น ก็ถือว่าเป็นเงินที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย แม้กฎหมายจะไม่ได้เขียนห้ามไว้ชัดเจน แต่ก็ไม่ได้เขียนรับรองให้ทำได้ เงินกู้ถือเป็นรายรับ พรรคการเมืองถือเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายมหาชน

15.32 น. ศาลอธิบายนิยามของคำว่า “บริจาค” ซึ่งหมายรวมถึงประโยชน์อื่นใดด้วย ไม่เฉพาะเงิน นิยามคำว่า “ประโยชน์อื่นใด” หมายถึงการให้บริการ การให้ส่วนลด มีค่าตอบแทน หรือทำให้หนี้ที่พรรคการเมืองเป็นหนี้ลดลง หรือหมดสิ้นไป ฉะนั้นการให้กู้โดยไม่คิดดอกเบี้ย หรือคิดดอกเบี้ยต่ำกว่าที่คิดตามปกติทางการค้า จึงเข้าข่าย “ประโยชน์อื่นใด”

15.33 น. มวลชน เริ่มโห่ ในขณะที่ศาลอ่านคำพิพากษา เงินที่พรรคการเมืองจะนำมาทำกิจกรรมทางการเมืองจะต้องเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนดพร้อมตะโกนด่าทอไม่พอใจ

15.35 น. คำว่าบริจาค และประโยชน์อื่นใด จึงมีความหมายเฉพาะตามกฎหมายนี้ และเป็นไปตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญและกฎหมายประกอบ ที่ต้องการให้พรรคการเมืองมีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ ป้องกันบุคคลหรือกลุ่มบุคคลป้องกันการใช้พรรคกาเรมืองเพื่อหาประโยชน์ส่วนตน หรือใช้ความได้เปรียบทางการเงินครอบงำพรรคการเมือง

15.36 น. งบการเงินของ อนค.ปี 61 มีรายได้จากทุนประเดิม 1.06 ล้านบาท รายได้เงินบำรุงสมาชิก 8.6 ล้านบาท รายได้จากการจำหน่ายสินค้า 2.7 ล้านบาท รายได้จากเงินบริจาค 58.7 ล้านบาท รายได้อื่น 3 หมื่นบาท รวมรายได้ 70 กว่าล้าน ส่วนค่าใช้จ่ายเป็นต้นทุกการจำหน่ายสินค้า 2 ล้านกว่าบาท ค่าใช้จ่ายในการบริหาร 61 ล้าน ค่าใช้จ่ายประชาสัมพันธ์ 8 ล้าน รวมค่าใช้จ่าย 70 กว่าล้าน ค่าใช้จ่ายสูงกว่ารายได้ 1 ล้านบาทเศษ แต่ อนค.กลับทำสัญญากู้เงินถึง 191.2 ล้านบาท (สัญญากู้ 2 ฉบับ) แต่คิดอัตราดอกเบี้ยหรือเบี้ยปรับ ไม่เป็นปกติทางการค้า ถือว่าเข้าข่ายประโยชน์อื่นใด

15.39 น. การคืนเงินในเดือนเดียวกับที่กู้ ถือว่าผิดปกติวิสัย สัญญากู้ฉบับที่ 2 คิดดอกเบี้ยร้อยละ 2 และรับเงินในวันทำสัญญาเพียง 2 ล้านบาท ทั้งๆ ที่ยังมีหนี้เก่าอยู่ และยังไม่มีหลักประกันเงินกู้ ถือว่าผิดปกติวิสัย รวมเงินกู้ 191.2 ล้านบาท เงินบริจาคของนายธนาธรอีก 8 ล้านในปี 62 ถือว่าพรรครับบริจาคเกิน 10 ล้านบาท ตาม พ.ร.ป.พรรคการเมือง มาตรา 66 วรรค 2

15.43 น. อนค.กระทำผิดมาตรา 72 สั่งยุบพรรค ตามมาตรา 92 พร้อมสั่งถอนสิทธิ์สมัครของสมาชิกพรรค

ขอบคุณ tnew